Work Text:
Thiteann an spúnóg ó mhéara Liam agus déanann sé gligleáil i gcoinne an bhabhla bricfeasta. Tá an fhuaim glórach ar maidin mhí na Samhna ag bord seomra-bia na Rothair, agus scanraíonn sé sin Liam mar go bhfuil sé díreach tar éis dúiseacht.
"Tá brón orm," a deireann sé faoi a'fhiacla, ag baint úsáide as a mhuinchille chun an bainne doirte a ghlanadh ón mbord a mbíonn i gcónaí gan smál.
Ón seomra suí tagann seordán an nuachtáin as Uasail Rothar – tá sé gasta agus géar cosúil le rabhadh. Tá sé ag lorg cúiseanna chun Liam agus Seanathan a dhíbirt as an teach, agus is dócha nach gcuidíonn sé go mór le cás Liam cur isteach ar a dheasghnáth naofa maidin de shuí ar an tolg, caife a ól agus an páipéar nuachtáin a léamh.
Sleamhnaíonn Cuileann a spúnóg féin isteach ina cuid bricfeasta comh maith agus tosaíonn sí ag gáire go smig mar gheall ar an bplab. Tá sí féin agus Bean Uí Rothar suas go luath mar is gnáth, agus is aoibhinn le Liam an t-am seo – nuair a nach bhfuil ach an triúr acu sa chistin.
"Breathnaíonn tú tuirseach traochta, a chroí," a deir Bean Uí Rothar, a guth ag maireachtáil trasna an torainn atá Cuileann ag táirgeadh lena spúnóg. Sleamhnaíonn sí mála lóin isteach i mála scoile Cuileann ag an am céanna. "Nach bhfuil tú ag codladh go maith?”
Iascaíonn Liam a spúnóg féin as a bhabhla. "Níl, tá mé ceart go leor."
Déanann sí miongháire agus tá a béaldath foirfe fiú ag an am seo, moch ar maidin. "Tá a fhios agam go bhfaigheann an t-íoslach fuar sa gheimhreadh, mar sin ná bí cúthail leis an téitheoir, ceart go leor?"
Chun an fhírinne a rá, tá an téitheoir faoi lán seoil gach oíche cheana féin agus mothaíonn Liam cac go leor ní amháin faoi fanacht i dteach na Rothair saor in aisce ach anuas ar sin mar go bhfuil sé féin agus Seanathan ag loiteann a mbille leictreachais.
Níl an chiontacht, áfach, chomh láidir lena eagla roimh an bhfuacht.
Níl ach rud amháin níos láidre ná sin, agus is é sin…
"Nó d'fhéadfá iarraidh ar Mhícheál a sheomra a roinnt i rith an gheimhridh. Tá sé i bhfad níos teo ar an dara hurlár."
Ba bhreá le Liam dá slogfadh an talamh é.
Tá casacht agus meirg nuachtáin eile ag teacht ón seomra suí, agus ina dhiaidh sin gearán íseal nach ngabhann Liam nó Bean Uí Rothar.
"Cad é sin, mo stóir?" a ghlaonn sí, cé go ndeir a aghaidh go bhfuil sí cinnte go bhfuil cibé rud atá ar intinn a rá a fear céile seafóid ar aon nós. Tá bealach aici chun é a bhraith níos lú scanrúil ná mar ba mhaith leis a bhrath.
"Níor chóir do bhuachaillí fásta codladh sa seomra céanna," a deir an tUasal Rothar, níos airde an uair seo. Agus cé go casann Bean Uí Rothar a súile timpeall, cuireann sé croí Liam ina bhéal le heagla.
"Caithfidh mé Cuileann a thabhairt ar scoil," a deir sí agus brúigh sí a ghualainn go grách. "Feicfidh mé tú ag an dinnéar."
Nuair a fhágann sí le Cuileann, filleann an ciúin arís, briste go treallacha ag casadh an páipéar nuachtáin ón seomra suí ó am go ham. Suíonn Liam lena spúnóg, crochta os cionn an bhabhla, ag stánadh ar na calóga lodartha. Cúpla nóiméad síochána a thosaíonn ach chríochnaíonn sé sin go tobann nuair a díoscann an staighre.
Ní fhéachann sé suas go láithreach, ach corraíonn sé an bainne timpeall a ghránaigh, ag ligean air nach bhfuil patrún choiscéimeanna Mícheál Ó Rothar ar eolas aige de ghlanmheabhair.
"Mamaí, an bhfaca tú –"
Stopann Mícheál ag an doras. Tá a chuid gruaige ina praiseach ceart ar a cheann, dá mba rud é go bhfuil sé díreach dúisithe. Tá a chuid gruaige níos giorra ná anuraidh, ach titeann a gcuacha fós thar a chluasa. Ritheann a léine suas ag cromáin amháin, amhail is gur chaith sé air é agus nár tharraing sé isteach fós é. Nuair a fheiceann sé Liam ag an mbord, tá a staidiúir ina stalca.
"Ó! Dia Duit."
"Maidin," deireann Liam de chogar. Don mhilliúnú huair n'fheadar ar chóir dó ithe san íoslach? Nó na seomraí comhroinnte a sheachaint ar fad? Rud ar bith chun an meabhrúchán ciontach a spáráil do Mhícheál agus dó féin nach bhfuil siad ag ithe as béal a chéile níos mó. Scríobann a spúnóg bun an bhabhla.
Trasnaíonn Mícheál thar an tseomra, súile ag breathnú áit ar bith seachas é. Sciobann sé a mhála scoile ón gcúinne, ansin imíonn sé i bhfeacht go dtí an chistin chun a ghránach féin a dhoirteadh. Ar feadh bomaite, tosaíonn se ag dóbairtíl, ag speiceáil i dtreo ceann de na cathaoireacha folmha trasna ó Liam.
Buaileann a súile le chéile.
Mothaíonn an t-aer tiubh le cé chomh hard is atá an tost.
Ar mhaith leat suí ? Brúigh na focail i gcoinne scornach Liam, ach slogann sé iad. Níl aon chiall ag iarraidh. Ina áit sin, ní fhéachann sé ach ar an mbord agus tá súil aige nach dtabharfaidh a aghaidh aon eolas ar bith ar a mheanmara. Tá sé thar a bheith réidh ag súil le le rudaí ó Mhícheál, tá go leor déanta aige ar é sin ar feadh an tsaoil.
Fanann Mícheál ina áit, dar ndóigh míchompordach. Ní haon iontas é sin i ndáiríre. Mar gheall ar an méid a dúirt sé le Liam anuraidh, faoi bheith ag obair mar fhoireann, faoi a bheith ina gcairde níos fearr arís, is annamh a labhraíonn siad. Go hionraic, d'fhás siad óna chéile fiú sular bhog Will go Lenora. Bhí sé amaideach smaoineamh go bhféadfaidís é sin a shocrú.
"Tá mé, ah," a deir Mhícheál ina sheasamh go ciontach leis an mbabhla ina láimh aige. "Tá mé chun ithe i mo sheomra. Tá mé saghas gafa leis an tsraith nua greannán seo, mar sin ..."
Ba mhaith le Liam fiafraí cén ceann ( má tá ceann ann fiú ) ach stopann sé é féin. Tá siad i bhfad níos faide óna chéile chun ceisteanna pearsanta a chur.
"Deas" a deir sé ina ionad, ag súil go mór gur fuaimeann sé fánach.
Fanann Mícheál ar feadh leath soicind níos faide, mar is go bhféadfadh sé a intinn a athrú. Ní dhéanann sé dar ndóigh. Éisteann Liam lena choiscéimeanna ag dul suas an staighre go dtí go slogann an teach an fhuaim.
Tá an téitheoir ag an bhfuinneog ag gliogarnach go ciúin. Síneann Liam siar ina chathaoir, an t-adhmad ag díoscán faoi. Breathnaíonn sé síos ar a liopa agus is cuimhin leis a bheith ina shuí sa chathaoir itheacháin chéanna blianta ó shin, le cosa leath chomh gearr mar atá siad anois, ar ais nuair nach raibh a chosa ag teacht ar an urlár fiú agus bhíodh sé féin agus Mícheál ag bogadh a gcuid suíochán trasna na gclár urláir, ag scigireacht aon uair a thug Bean Uí Rothar amach dóibh
Is cuimhin leis nuair a bhí codladh i dteach Mícheáil an mothú is fearr ar domhan: Líonta le cluichí agus gáire, rúin chogarnach, agus an preabadh dóchasach ó am go ham, go dtabharfadh gach lá dá gcairdeas níos giorra dá chéile an beirt.
Ba ghnách leo brionglóid a dhéanamh faoi dhuine acu a bheith uchtaithe ag mamaí an duine eile, díreach go bhféadfaidís maireachtáil sa teach céanna.
Anois, tá cónaí le Mike díreach brónach brúite.
Is rud amháin é do chroí ar fad a dhoirteadh isteach i bpéintéireacht amaideach, iarracht a dhéanamh admháil a dhéanamh do do chara is fearr, teip go dona, agus cabhrú leis dul ar ais lena ghrá geal ina ionad. Is rud iomlán difriúil é, ansin iallach a bheith ort maireachtáil faoin díon céanna agus a thuiscint nach bhfuil aon rud fágtha agaibh le rá lena chéile.
Thar aon rud eile, tá sé uaigneach.
Le Max fós i gcóma, Lucás ag caitheamh gach tráthnóna san ospidéal, Duistín ag crochadh amach beagnach go heisiach le Stiofán agus Spideog, Haon-déag ag traenáil le Seoighe agus Hoippéir, agus Seanathan gnóthach ag socrú rudaí le Neainsí, níl a lán daoine ann le crochadh amach leo níos mó faroar.
Itheann siad lón le chéile fós ar scoil, ach ní mar a bhíodh sé.
Is cosúil go bhfuil an iomarca bearnaí sna comhráite anois, leis an mbealach a sheachnaíonn siad labhairt faoi Max nó Éamonn. Agus tá ciúnas ann do gach abairt a bheadh á labhairt idir Mícheál agus Liam, dá mbeadh siad ag labhairt.
"Tá an bheirt agaibh ag milleadh an pháirtí, tá a fhios agaibh é sin?" Tá Duistín tar éis snapáil uair amháin, nuair a dhiúltaigh Mícheál suí in aice le Liam le linn oíche scannáin. Bhí sé ar cheann de na huaireanta amháin a chonaic Liam Duistín feargach riamh. "Tá go leor fadhbanna ar siúl anois, agus tá sibhse ag déanamh é i bhfad níos measa. Cad is a leithéid a throid sibh faoi fiú?"
Ach is í an fhírinne ná níor throid siad riamh. Stop siad ag caint. Ní raibh Liam in ann breathnú ar Mhícheál an oíche sin, bhí a shúile cnódhonna socraithe ar an teilifís, bhí muc ar gach mala leis, agus é ag brú isteach idir Lucás agus a Haon-déag, cé go raibh an spás ar an tolg in aice le Liam folamh. "Bain amach as" a cognaíonn sé, agus chonaic Liam an spadhar gortuithe ar aghaidh Duistín sular chas sé timpeall.
Bhí Lucás, agus tá sé fós, an fhrustrach leo chomh maith. Uaireanta impíonn sé ar Liam maithiúnas a thabhairt do Mhícheál as cibé rud a rinne sé.
Ach níl aon rud le maithiúnas. Níl aon rud le socrú. Níl aon rud le rá.
Níl aon rud ann.
Bhí siad gar uair amháin fadó fadó , anois níl siad. Simplí mar sin.
Tá boladh lag deannaigh agus miotail san íoslach nuair a dhreapann Will síos an oíche sin. Leis an téitheoir iompaithe suas chomh hard, na píopaí ag stagarníl. Is maith leis codladh mar seo, blaincéad tarraingthe go daingean timpeall a ghuaillí agus a dhroim brúite i gcoinne an téitheora.
Le bliain anuas, rinne sé an spás seo dá chuid féin: Tá an tábla brúite suas i gcoinne an radaitheora ionas gur féidir leis an teas a phéinteáil agus a tharraingt isteach, agus an tocht brúite feadh an bhalla os coinne. Fanann tolg Seanathan den chuid is mó gan teagmháil carn blaincéid agus cupán leathfholamh ón mhí seo caite, mar is gnáth go dtéann sé suas chun culuadh go sámh i seomra Neainsí.
Bhí Samhain i Hawkíns garbh i gcónaí, ach anois leis na geataí fós oscailte agus scoilteanna ag scoilteadh trí na sráideanna, mothaíonn rud éigin faoin aer mícheart. Bhí fiú an samhradh fuar, beagnach mar a bheadh an fuar ón Bunoscionn ag sileadh trí na scoilteanna isteach ina ndomhan.
B'fhéidir go bhfuil an fuar ar cheann den bheagán rudaí a chuimhníonn Will ón Bunoscionn.
Uaireanta brionglóidíonn sé faoi, gan aon phictiúir dáiríre, ach an fuar agus an dorchadas. Is cineál fuar difriúil é, beagnach mar a bheadh sé beo. Mar a ghluaiseann sé agus a éisteann, sleamhnaíonn sé faoi dhoirse agus brúigh sé ar a chraiceann go dtí go ndúisíonn sé go bhaineas an anáil de, iontas go bhfuil sé fós ag análú, a chuid tromluí i gcuimhne go bhfuil an dorchadas seo fós istigh ann, áit éigin.
Aon uair a éiríonn sé go dona, brúigh sé é féin i gcoinne an téitheoir go dtí go bhfágann an miotal marcanna dearga ar a dhroim. Mothaíonn an nimh mar chruthúnas, go bhfuil sé fós anseo, fós i gceannas ar a chorp, agus nach bhfuil aon fhórsa dorcha istigh ann, ag iarraidh teocht a choirp a fhuarú.
Bhí orainn é a dhó uait, a dúirt a mháthair leis san Fhómhar den bhliain '85 tar éis an MeonFeanntóir. Lagaíonn teas an ceangal.
Agus cé gur fuath le Liam smaoineamh air, tá a fhios aige go bhfuil Vecná fós amuigh ansin, ag teacht ar ais níos láidire, ag fanacht. Faoi dheireadh, tiocfaidh sé ar ais. Go dtí sin, níl mórán le déanamh aige ach fanacht cúramach agus te.
Déanann sé cuirtín de féin i gcoinne an téitheora, brúigh a shúile dúnta agus deir sé leis féin stop a bheith ina cladhaire. B'fhéidir go dtiocfadh Vecná ar ais ag pointe éigin, ach ní anocht an oíche sin. Tá sé ceaptha a bheith chomh fuar leis an éag taobh amuigh ach níl ann ach an geimhreadh. Tá gach duine ag reo mar gheall ar an bhfuacht nimhneach.
Os a chionn, tá an teach ciúin. Áit éigin i bhfad uaidh, feadógann an ghaoth trí na chrainn.
Thíos anseo, tá seabhrán an téitheoir seasta.
Sa thráthnóna agus ag an deireadh seachtaine, is maith le Liam fanacht amach as teach na Rothair ar a mhéad agus is féidir leis, chun an seans go rithfidh sé isteach le Mhícheál a laghdú.
Rothaíonn sé i ngach áit. Go cábán Hoippéir, den chuid is mó, nó an láithéir cartála in aice láimhe a d'éiligh a Haon-Déag mar a spás cleachtais. Bhí sé ann an chéad uair a shnámh sí. Tugann sé sceitimíní dó, í a fheiceáil ag dul i ngleic leis an bhfórsa domhantarraingthe, ag déanamh rudaí nár chóir di a bheith ábalta a dhéanamh. Mothaíonn sé go bhfuil smacht éigin acu ar a laghad ar na rudaí a choinníonn an domhan ag caitheamh orthu.
Ag an bomaite, tá sí ag crochadh thart ar ocht dtroigh suas, súile dúnta, gaoth ag tarraingt ar a gruaig dhroimníneach. Nuair a shroicheann Liam amach, scuabann a mhéara a rúitín go réidh, cúramach gan a fócas a bhriseadh. Ach tá sí chomh maith sin go n-osclaíonn sí a súile agus miongháire air gan fiú braiteoireacht.
"Tá tú go hiontach," a deir sé.
"Tá a fhios agam, ceart?" a deir sí, solas na gréine an gheimhridh ag breith ar a fabhra.
Faoin am a tagann dath corca ar an spéir , tá Liam ar ais ar a rothar, ag rothaíocht i dtreo áit na Rothar, ag dul níos tapúla in aice na coillte. Is fuath leis an gcaoi a athraíonn na scáthanna idir na crainn tar éis luí na gréine. Mothaíonn sé beagnach go gcuimhníonn an choill air.
Fiú sula sroicheann sé an cabhsa, tá a fhios aige go bhfuil rud éigin mí cheart. Tá an teach dorcha. Ach amháin creathánach solais, ró-chaolchúiseach chun a rá cá as a dtagann sé. Ní chasann an solas gluaisne sa chabhsa air.
Ligeann Liam a rothar a titim go talamh, a anáil ag luasghéarú agus é ag seasamh os comhair an dorais. Mothaíonn sé ceangal éigin a aireachtáil ar a chliabhrach. Bhí sé idir dhá chomhairle ar feadh soicind, ansin brúigh sé ar oscailt é.
"Dia duit?"
Lonraíonn preabadh te oráiste ón seomra suí. Guthanna ciúnas agus íseal. Easanálaíonn Liam, saoradh ó imní é, agus líníonn sé a bhróga go néata ar an raca sula dtéann sé isteach.
Ach tá rud éigin as. Tá an teaghlach Rothair ar fad móide Jonathan bailithe timpeall an tábla caife. Tá sé go diamhair dorcha, an t-aon solas a thagann ó roinnt coinnle, ag caitheamh scáthanna trasna na mballaí.
Sroicheann Liam an iasc solais. Ní tharlaíonn rud ar bith.
"Liam!" Tá Seanathan ar a chosa cheana féin, ag greim ar a lámh. "Haigh. Go maith go bhfuil tú sa bhaile. Tá an chumhacht amach, táimid ag iarraidh a bhaint amach–"
"Ah-hah." Tá Tadhg Ó Rothar ag coinneáil siúlscéalaí amhail is gur rud deontach é. Tá sé aisteach é a fheiceáil le rud éigin a cheanglaíonn Liam chomh láidir lena chairde. "Tá tú ag rá liom nach bhfuil aon rud le déanamh?"
Pléascadh statach, ansin guth tuirseach, meicniúil, a fhuaimníonn mar a mhínítear é seo milliún uair cheana féin: "Tá brón orm, a dhuine uasail. Ní hé do theach amháin é, tá an ghreille iomlán síos. Táimid ag déanamh ár sheacht ndícheall. Go dtí sin, bain úsáid as coinnle agus blaincéid chun fanacht te."
Deireann Uasail Ó Rothar de chogar go dochloiste, sula brúigh sé go ciontach an aeróg isteach arís agus cuireann sé an siúlscéalaí ar ais i láimh Mícheáil, cé a bhfuil ina shuí in aice leis. I solas na coinnle lag, ní féidir le Liam cabhrú ach roinnt cosúlachtaí ina ngnéithe a thabhairt faoi deara, an púic céanna plástráilte idir a gcuid fabhraí. N'fheadar é iontas a dhéanamh, an mbeidh Mícheál cosúil lena athair lá amháin?
"Ní bheidh aon soilse ag éinne anocht?" Fiafraíonn Cuilleann go sceitimíneach.
"Ní bheidh, a chroí. Ach tá sé ceart go leor, déanfaimid é teolaí le coinnle." Tugann Bean Uí Rothar toirse di. "Cén fáth nach dtéann tú suas staighre, agus is féidir liom a chlutharú sa leaba thú i gceann nóiméid? Bí cúramach leis an staighre!"
Sciurdann Cuilleann amach, an bhíoma toirse ag preabadh. Suíonn Tadhg Ó Rothar ar an tolg agus stánann sé ar an scáileán teilifíse dorcha, amhail is má tá sé ag breathnú go crua go leor, b'fhéidir go dtiocfadh sé ar ais. Tá Neainsí ag ransáil trí tarraiceáin le haghaidh níos mó coinnle.
"Na téitheoirí," cuimhníonn Liam go tobann.
"Níl siad ag obair," a dhearbhaíonn Seanathan. "Ach beidh sé ceart go leor. Tá blaincéid againn."
"A bhuachaillí." Breathnaíonn Bean Uí Rothar idir Seanathan agus Liam. "Tá a fhios agam go bhfaigheann an t-íoslach fuar fiú leis an téamh ag obair. Seannathan, is féidir leat an tolg a thógáil, agus Liam, b'fhéidir go bhféadfá in ann roinnt le Mhícheál–"
"Níl," a deir Liam ar luas lasrach, mar b'fhearr leis é a rá sula ndeir an tUasal Ó Rothar - nó níos measa - Mícheál é. Buaileann a shúile go gairid le Mícheál trasna an tseomra, a léiriú doléite, bhí muc ar gach mala leis fós. Glanann Liam a scornach. "Ah, níl, go raibh maith agat. Beidh mé ceart go leor."
"Ach má éiríonn sé ró-fhuar –"
"Cuirfidh muid in iúl duit."
Tá an oíche ag nochtadh i bpeabadhnna na soilse agus scáthanna. Coinnle, fuílleach bia fuar, clagarnach bog na gréithe faoi uisce reo. Lasann Neainsí agus Mícheál an teallach. Tógann sé tamall ar theocht an tseomra a ardú.
Casann Tadhg Ó Rothar ar an raidió ceallraí, ag smeach trí chainéil ag tnúth le nuashonrú.
"Shroicheamar Roane Coontae Uisce agus Leicteachais," a deir guth mná trí statach. "Deir urlabhraí go bhfuil an chúis leis an briseadh leictreachais fós anaithnid."
Déanann an tUasal Ó Rothair gnúsachtach agus athraíonn sé stáisiúin chun roinnt ceoil a shocrú, ach gach uair a thagann amhrán maith ar aghaidh, athraíonn sé an minicíocht. Malartaíonn Liam agus Seanathan cuma pianmhar agus rolla súl.
"Haigh," a deir Seanathan, ar a gogaige in aice le Liam ar an gcairpéad, agus an tUasal Ó Rothair ag coinneáil an raidió ar a chluas chun na focail a dhéanamh amach ar chainéal statach-líonta. "Bhí mé ag smaoineamh. An bhfuil tú ag iarraidh go gcodlóidh mé thíos staighre leat anocht?"
"Níl, tá sé sin ceart go leor."
"An bhfuil tú cinnte? Iarrfaidh tú cabhair, nuair a theastaíonn sé uait, ceart? Inis dom le do thoil go ndéanfaidh tú fiú é sin." Brúigh sé gualainn Liam. "Tá a fhios agam nach bhfuil tú ar théarmaí maithe, ach tá mé cinnte go mbeadh Mícheál ceart go leor leat a chodladh ina sheomra, dá n-iarrfá."
Tosaaíonn Liam ag braiteoireacht, sula gcroitheann sé a cheann.
"Liam," a deir Seanathan ag tláithínteacht leis, a mhalaí ardaithe. "Níl mé ag iarraidh go ndéanfá dath an bháis leis an bhfuacht ar d'aghaidh díreach toisc go bhfuil an bheirt agaibh ró-cadramán chun labhairt lena chéile."
Tá sé deacair labhairt le Seanathan faoi seo, toisc go raibh sé leo i Lenora. Rug sé a shúil i scáthán cúlradharc an veain sin, nuair a bhí a aghaidh fós fliuch le deora. Is dócha go bhfuil a fhios aige i bhfad níos mó ná mar a d'admhódh sé: faoin bpéintéireacht , faoin admháil theipthe, agus cé chomh dona is a bhí Liam tar éis é a scriosadh ar fad.
"Ní dhéanfaidh mé," a deir Liam. "Ná bíodh imní ort, ceart go leor? Níl ann ach oíche amháin. Beidh sé ceart go leor."
Nuair nach féidir leis moill a chur air níos mó, téann Liam isteach sa halla chun dul síos san íoslach. Leath bealaigh amach as doras an tseomra suí, mothaíonn fuar tobann an tí inláimhsithe - cosúil le trasnú trí bhalla dofheicthe.
Tá Mícheál ina shuí ag bun an staighre, ag caint go ciúin isteach sa siúlscéalaí. Tá toirse greamaithe idir a ghlúine, ag caitheamh solais i gcoinne an bhalla os a chionn. Tá Liam ar tí siúl thart air, nuair a chloiseann sé guth Lucás tríd an gcainteoir.
"– Ba chóir go mairfeadh cumhacht éigeandála cúpla lá, ansin teastaíonn athbhreoslú ar an gineadóir."
Reonn Liam ar an spota. Max. I gcóma. San ospidéal. Cumhacht éigeandála.
"Bhí mé chomh buartha," leanann Lucás ar aghaidh, a ghuth creathach ar bhealach nár chuala Liam riamh cheana féin. "Thiomáin mé anseo chomh luath agus a chuaigh na soilse amach, shíl mé go ndéanfadh sí-"
"Tá a fhios agam, Lucás," a deir Mícheál go bog. "Tá sé ceart go leor. Beidh sí ceart go leor. "
Tá guth Mícheáil chomh mín le síoda ar bhealach nár chuala Liam le míonna anuas. Breathnaíonn sé suas, ag amharc ar shúile Liam, agus tuigeann Liam nach bhfuil sé ach ina sheasamh ansin, ag éisteacht le comhrá nach bhfuil sé páirteach ann. D'fhéadfadh sé a bheith - dá mbeadh Mícheál agus é ar théarmaí maithe. Bheadh sé in ann sleamhnú isteach sa spás in aice leis ar an staighre agus greim a fháil ar an siúlscéalaí, faoiseamh a thabhairt dá gcara roinnte.
B'fhéidir go bhfuil an ceart ag Duistín – tá siad ag milleadh an pháirtí.
Seachnaíonn Liam a shúile, agus siúlann sé go tapa thar Mícheál chun dul síos go dtí an íoslach.
In ainneoin an méid a dúirt sé le Seanathan, níl sé, i ndáiríre, ceart go leor ar chor ar bith.
Thíos staighre, buaileann an fuar cosúil le cuimhne.
Fiú amháin ar an staighre, is féidir le Liam é a bhraitheann ag téaltú trína shraitheanna éadaí. Sroicheann sé an iasc solais as nós. Faoin am a lasann sé an chéad choinneal, croitheann a lámha chomh dona sin go dtéann an lasair in éag. Déanann sé mallacht faoina anáil agus déanann sé iarracht arís.
Bhí fuath aige i gcónaí ar sholas coinnle. An iomarca preabarnach, an iomarca scáthanna.
Níl ann ach lándorchu. Tá sé ceart go leor. Níl ann ach geimhreadh. Tá sé ceaptha a bheith is fuar seo gan aon teas.
Faigheann Liam geansaí eile ón tarraiceán chun ciseal thar an gceann atá á chaitheamh aige cheana féin, sula dtéann sé síos ar an tocht. Seiceálann sé an téitheoir – marbh, ar ndóigh. Ansin sleamhnaíonn sé faoin blaincéad atá chomh fuar go mbraitheann sé beagnach fliuch, agus greim ar an siúlscéalaí, mar a theastaigh uaidh, an tráthnóna ar fad. Is dócha go bhfuil sí sa leaba anois. "a Haon-Déag?"
Tá statach ann. Ansin: "Liam?"
Tuilte faoisimh tríd. "Buíochas le Dia. An bhfuil tú ceart go leor?"
"Ní i ndáiríre," a deir sí agus is féidir le Liam í a chloisteáil ag casadh timpeall, ag liondránta cosúil le fuaim a casadh i gcoinne a piliúr. "Chaill Mamaí agus mé an seó is fearr linn toisc nach bhfuil an teilifís ag obair."
Déanann Liam gáire go smig agus mionnaíonn sé go bhfeiceann sé a anáil san aer fuar. "Cac."
"Cad fútsa?"
"Tá mé ceart go leor."
"An bhfuil tú ag luí?"
Déanann Liam iarracht a chuid fiacla a choinneáil ó chnagadh. Tá sí ró-mhaith ag léamh é. "B'fhéidir. Níl a fhios agam, níl mé ach ... tocht. An gceapann tú - an bhféadfadh sé a bheith ina chúis leis seo?"
Tá ciúnas ann. Ní fhreagraíonn a Haon-Déag ceist riamh go míchúramach, smaoiníonn sí air i gcónaí. "Níl a fhios agam," a deir sí faoi dheireadh. "An féidir leat é a mhothú?"
"Níl, ní i ndáiríre. Tá sé deacair a rá. Díreach - tá sé chomh fuar, cuireann sé i gcuimhne dom ..."
"Tá a fhios agam," a deir sí.
"Buille faoi thuairim mé go bhfuil imní orm. Ciallaíonn mé, cad a tharlaíonn má tá sé ag lorg mé? Chun mé a thógáil ar ais?"
"Ó, Liam." Tá a guth bog agus te. "Ní ligfidh mé dó sin tarlú. Riamh. Ar chóir dom teacht anonn? Nó an bhfuil tú ag iarraidh codladh anseo? Is féidir linn mo leaba a roinnt?"
"Níl, níl." Cuireann an smaoineamh ar a Haon-Déag ag múscailt Seoighe agus Hoippéir i lár na hoíche chun a snámh ina bholg. Tá a mháthair buartha go leor faoi ar feadh an tsaoil. "Tá sé ceart go leor. Rinne mé... theastaigh uathu do ghuth a chloisteáil."
Fiú amháin sa tost tá a fhios ag Liam go bhfuil sí ag miongháire.
"Is maith an rud é go bhfuil tú ag roinnt an íoslach le Seanathan," a deir sí, a guth anois níos mó cosúil le cogar, an bealach a fhuaimníonn sí ró-dhearfach uaireanta in iarracht daoine eile a mhothaigh níos fearr leo féin. Is rud an-mháthair é – is dócha gur phioc sí suas óna máthair é. "Níl tú i d'aonar. Má tharlaíonn rud ar bith, is féidir le Seanathan glaoch orainn."
Osclaíonn Liam a bhéal chun rud éigin a rá ach stopann sé é féin. Ina áit sin, dúnann sé a shúile agus ligeann sé dó féin a bheith dallamullóg ar feadh soicind. Ní gá go mbeadh an fhírinne ar eolas aici. Mar atá an scéal, tá sé níos fearr ar an mbealach sin. "Tá," a deir sé. "Sea, tá an ceart agat."
Nuair a deir siad a n-oícheanta maithe agus téann an cainéal ciúin, cuachann Liam suas faoina blaincéad, ag cur a lámha idir a ghlúine, ag iarraidh ligean do bhogadh agus teas ghuth a Haon-Déag fanacht san aer. Tarraingíonn sé an blaincéad suas gp dtí a aghaidh, mar sin radaíonn a anáil te ón bhfabraic ar ais go dtí a chraiceann.
Ach fiú amháin a chlutharú isteach sa blaincéad, tá sé ag crith. A lámha agus a chosa ag loiscneach ón bhfuacht. Agus tuigeann sé go bhfuil sé seo dúr. An, iontach amaideach.
Samhlaíonn sé ar an bpáipéar nuachtáin an lae, amárach. B'fhéidir go ndéanfadh sé teacht ar an láthair fiú ar an leathanach tosaigh.
Reonn buachaill a tháinig ar ais ó na mairbh - ar a dtugtar Buachaill Zombaí freisin - chun báis toisc nach bhféadfadh sé iarraidh ar a iar-chara is fearr seomraí a roinnt leis.
Preabann solas na coinnle. Brúigh Liam a shúile dúnta, ionas nach gá dó na scáthanna a fheiceáil go taibhsiúla thar na ballaí agus an troscán.
Fócas, a deir sé leis féin. Níl ann ach lándorchú . Níl aon rud neamhghnách ar siúl. Tarlaíonn sé i ngach baile, i ngach cearn den domhan. Sea, tá sé fuar, ach ní mharóidh sé tú. Agus níl, ní chiallaíonn an fuar go bhfuil Veacná i bhfolach taobh amuigh den teach, tá sé go litriúil deireadh mhí na Samhna.
B'fhéidir - má fhanann sé fada go leor le Tadhg Ó Rothar dul a chodladh - is féidir leis codladh ar an tolg. Ach is gnáth go bhfanann sé sa seomra suí go dtí a dó nó a trí a chlog ar maidin, ag caitheamh leath na hoíche ina chodladh ina "La-Z-Boy". B'fhéidir go bhféadfadh Liam a roinnt le Neainsí agus Seanathan, ach aithne a bheith aige ar Neainsí, bhuailfeadh sí doras Mícheáil agus chuirfeadh sí iallach ar an mbeirt bhuachaillí greim a fháil agus an seomra a roinnt.
Dhéanfadh corp chomh fuar le corp Liam an soitheach foirfe.
Sleamhnaíonn an smaoineamh isteach ina intinn, agus sular féidir leis é a chroitheadh, déanann sé compordach. Tá sé fíor, nach bhfuil? Is breá leis an MeonFeanntóir an fuacht, is é an áit a n-éiríonn leis. Teastaíonn óstach fuaraithe uaidh – sin an fáth gur leáigh Liamín Mac Páircbealtaine beagnach faoin ngrian, sin an fáth gur dhiúltaigh Liam folctha te a thógáil nuair a bhí sé i seilbh aige.
Má thiteann Liam ina chodladh, tá sé ag fágáil a chorp gan chosaint: soitheach fuar, folamh, cuireadh agus gan chabhair nó cuidiú. Caithfidh sé a bheith chomh furasta a chorp a thógáil. Níl aon duine anseo chun é a fheiceáil agus tabhair aire de. Agus níl aon bhealach ann go bhféadfadh sé é sin a dheisigh.
An bhfuil sé i ndáiríre neamhréasúnach smaoineamh ar an mbealach sin? Cé a déarfadh nach bhfaigheadh sé arís é? Tá Veacná beo agus ag fanacht, i bhfolach – tá a fhios acu go bhfuil sé. B'fhéidir go bhfuil sé taobh amuigh den teach cheana féin, ag fanacht leis titim ina chodladh. Bheadh sé éasca. An dtabharfadh Liam faoi deara fiú? An ndéanfadh duine ar bith?
Níor chóir dó diúltú do mholadh Bean Uí Rothar seomra Mícheál a roinnt chomh gasta sin. Ach fiú dá gceadódh an tUasal Ó Rothair é – an gceadódh Mícheál?
D'fhéadfadh sé a rá ní hea.
Mar a rinne sé ag gach iarracht a rinne Liam am a chaitheamh leis i mbliana. Tá Mícheál gnóthach i gcónaí. Ní sé sa ghiúmar. Seachaint. "Tá brón orm, tá mé tuirseach i ndáiríre," a bhí ina leithscéal, ar ais nuair a d'iarr Liam air crochadh amach lena chéile arís. Níl sé le míonna anois. Níl aon phointe ann.
Mothaíonn a chuid éadaí agus a chorp ró-fhuar chun teas a chaomhnú faoi na clúdaigh. Mothaíonn sé gan deireadh. Doleigheasach.
Agus mothaíonn sé eolach. Cosúil leis an bhfuacht a bhí a fhios aige uair amháin ach rinne sé dearmad. Áit atá dorcha agus oighreata. Caisleán Ó Buithe agus buachaill óg, ag crith ar an talamh, ag fanacht le go bhfaighfear iad. A scréachach a chloisteáil ó i bhfad is i gcéin. Agus na tuairteanna, cosúil le cosa ollmhóra, ag céim ar fhréamhacha tirime. Ní chomh fada sin ar shiúl. Ag teacht níos gaire. Ag iarraidh bolaíocht dó amach. Tá siad beagnach anseo. Tá sé beagnach imithe.
Dúisíonn Liam go tobann. Tá fuaim ann, cosúil le phléasc.
Ina shuí anois , breathnaíonn sé tríd an seomra, a intinn scapaithe, ag iarraidh a aithint cá as a tháinig an fhuaim. An bhfuil preabadhnna na coinnle níos láidre? Tá a chorp teannta, a ghuaillí tarraingthe suas i dtreo a chluasa. Níl a fhios aige cén t-am atá sé.
Ansin, pléasc eile. Nó níos mó cosúil le cnag. Ag teacht ó suas an staighre.
Níl Liam ag iarraidh a blaincéad a fhágáil, mar sin tógann sé leis é, é a choinneáil thar a ghuaillí cosúil le clóca, agus na céimeanna ag díoscann faoina chosa. Sroicheann sé an doras agus tá sé idir comhairlí. Ní bhuailfeadh Veacná leis, an mbuailfeadh?
Osclaíonn Liam an doras.
Tá laindéar ina lámh ag Mícheál agus tá sé ag caitheamh a aghaidh in ór agus scáth, rud a fhágann go bhfuil a shúile chomh dubh le préachán.
"Tá brón orm," a deir sé. "Ar dhúisigh mé tú?"
"Níl." Níl a fhios ag Liam cathain a bhí sé in ann bréag a insint chomh éasca péasca sin. Ní raibh sé dodhéanta dó bréag a chur ar Mhíchéal – ach anois sleamhnaíonn na focail as a bhéal, amhail is nach gciallaíonn an fhírinne rud ar bith níos mó.
"Ah...," a deir Mícheál, ag corraí. "D'iarr Mamaí orm seiceáil ort."
Ar ndóigh, rinne sí. "Táim ceart go leor."
"Tá sé préachta anseo."
Díríonn Liam ag cur an crith as a ghlór agus tá súil aige nach bhfuil a lámha ag creathnú san áit a bhfuil an blaincéad á choinneáil aige os a chionn féin.
"Tá mé ceart go leor, Mícheál. Éireoidh liom. Is féidir leat dul."
Preabann súile Mícheáil thar aghaidh Liam, ar chumas is go bhfuil sé ag déanamh staidéir stairiúila air. Agus tá sé éagórach, i ndáiríre. Mar gheall ar an mbliain seo caite, tá Liam tar éis éalú leis. Leis na bréaga agus na leithscéalta go léir, ag rá go bhfuil sé ceart go leor nuair a nach bhfuil sé, agus níor chuir Mícheál bac leis. Mar sin, cén fáth go gcaithfidh sé é a scrúdú anois, amhail is gur bhfreagra é a bhfuil suim aige go tobann a réiteach arís?
"Labhair mé le a Haon-Déag," a deir Mícheál go mall. Déanann na scáthanna a leicne le feiceáil níos géire fós ar bhealach a fhágann bolg Liam ag casadh. "Dúirt sí go bhfuil tú ... scanraithe."
Ó, a Dhia. Dóitear cliabh Liam. Seo é, an trua ró-eolach ar fad. Tá brú á chur ar Mícheál ní hamháin óna mháthair ach freisin ó a Haon-Déag aire a thabhairt dó.
"Níl eagla orm. Ní leanbh mé, Mícheál," a deir Liam, níl sé ábalta an dóiteacht a choinneáil as a ghuth.
"Níl, tá a fhios agam. Ach dúirt sí go bhfuil Seanathan ina chodladh anseo chun cuideachta a choimeád duit."
"Sea, bhuel. Tá sé." Tá a fhios ag Liam go bhfuil sé amaideach anois – feicfidh Mícheál an tolg folamh – agus b'fhéidir gur cleas an tsolais é, ach ar feadh bomaite tá an chuma ar a aghaidh go bhfuil Mícheál ag rolladh a shúile.
"Tá a fhios agat go bhfuil cluasa agam, sea? Is féidir liom é a chloisteáil ag sleamhnú isteach i seomra Neainsí gach oíche. Tá mé béal dorais go litriúil."
"An féidir leat dul? Táim ceart go leor."
"Ní chreidim tú. Níl tú ag iarraidh aon trioblóid a chruthú, nó cibé rud."
"Níl, Mícheál. Ba mhaith liom a bheith i m'aonar. Níl mé ag iarraidh labhairt leat, ceart go leor?"
Dá mbeadh siad fós gar, bheadh Mícheál gortaithe anois. Ach ní loiceann sé fiú, níl sé ach ag stánadh, gan bhogadh, a mhálaí craptha.
"Go breá." Breathnaíonn sé ar an mballa taobh thiar de cheann Liam. "Rinne tú é sin an-soiléir níos luaithe nach dteastaíonn uait codladh i mo sheomra. Ach theastaigh uaim teacht anuas anseo chun a rá gur féidir leat, ar ndóigh. Níl sé te go díreach, ach tá sé níos fearr ná seo."
Suíonn an "níl" ar theanga Liam cheana féin, nuair a thuigeann sé cé chomh dona is atá sé ag iarraidh a rá tá. Glacadh leis an tairiscint agus é féin a scaoileadh ón gcéasadh a bheith ina n-aonar i seomra a bhraitheann cosúil le gach rud a theastaigh uaidh dearmad a dhéanamh ar riamh.
Ach tá rud éigin faoin gcaoi a bhreathnaíonn aghaidh Mícheál i solas preabadhnna na coinnle, an bealach a bhfuil a shúile beagnach dubh anois, a fhágann Liam ag iarraidh báis a fháil ón bhfuacht, ná oíche a chaitheamh le Mhícheál leo féin ina sheomra codlata.
"Go raibh maith agat," a deir Liam go righin. "Ach nílim chun."
Seasann Mícheál ansin ar feadh cúpla bomaite eile, amhail is go bhfuil sé ag fanacht leis a intinn a athrú. "Ceart go leor," a deireann sé faoi dheireadh. Osclaíonn sé a bhéal arís chun níos mó a rá, ach stopann sé é féin. Glanann sé a scornach. "Oíche mhaith, ansin."
"Oíche mhaith," a deir Liam.
Nuair a dhúnann Mícheál an doras, imíonn an solas leis.
Seasann Liam ansin, ag crith agus ag machnamh ar na cinntí atá déanta aige ina shaol.
Chomh. Amaideach.
Breathnaíonn sé siar chun solas lag na coinneal a lasadh sé níos luaithe a fheiceáil. Tá a chorp chomh fuar, mothaíonn sé beagnach mairbhleach.
Tá sé seo chomh feckin -
Mallaíonn sé faoina anáil, téann sé ar ais chun an choinneal a shéideadh amach, sula ndéanann sé greim ar a philiúr agus a blaincéad. Téann sé thuas staighre, toirse ina láimh aige.
Tá an teach dorcha agus folamh. Tá sé ciúin ach amháin srannadh bog Tadhg Ó Rothair ón seomra suí.
Dúnann Liam doras an íoslaigh chomh ciúin agus is féidir leis – níl sé ag iarraidh imoibriú an Uasail Ó Rothair a shamhlú nuair a chonaic sé é ag sleamhnú suas isteach i seomra leapa a mhic i lár na hoíche. Ar chosa ciúin, maolaithe ag dhá shraith stocaí céimeanna Liam suas an staighre
Stopann sé ag doras Mícheáil, ag greim ar an blaincéad. Croitheann solas a thoirse ón méid atá a lámh ag crith. Ansin cnagann sé. Mar sin go ciúin, tá sé beagnach cinnte go gcaillfidh Mícheál an fhuaim. Agus má dhéanann sé, níl Liam cinnte go bhféadfadh sé an misneach a bhailiú chun bualadh arís.
Osclaítear an doras. Tá solas coinnle te ag tuile ón taobh istigh den seomra. Súile Mícheáil, dorcha agus mearbhall.
"D'athraigh mé m'intinn," a deir Liam.
Breathnaíonn siad ar a chéile, agus tá abairt Mícheál doléite, mar a bhí sé le míonna. Cad a tharla do do chroí a chaitheamh ar do mhuinchille?
Téann Mícheál i leataobh.
Ní thuigeann sé cé chomh dona is a bhí an smaoineamh seo, go dtí go ndúnann sé an doras taobh thiar de féin agus titeann an seomra ina thost. Go tobann, is é an cás cruinn atá á sheachaint acu le míonna.
Bheadh leagan níos lú de Liam ag brionglóid faoi bheith ina n-aonar le Mhícheál san oíche. Ba ghnáth leis cásanna beaga bréige a chumadh go dtí go luath ar maidin, chun é féin a choinneáil le bainí ó gach rud eile a bhí ar siúl.
Anois tá sé anseo, i seomra leapa Mícheál, fuar, reoite , agus Mícheál ina sheasamh in aice lena leaba, ag driopás go ciontach le sreangáin tarraingthe a bhríste. Ní raibh comhrá fíor acu le fada an lá, mothaíonn sé dodhéanta focail a aimsiú.
"Ah..." Smaoiníonn Liam chun dul síos arís ach níl aon bhealach in ifreann go bhfuil sé ag athrú a intinne arís agus é seo a dhéanamh níos míchompordach fós. "An bhfuil an tocht spártha sin agat fós? An ceann a d'úsáid muid le haghaidh codladh-thar?"
Thosaigh sé ag cur uaidh, as na bhfocail dheireanacha – ní raibh sé i gceist aige é a dhéanamh cumhach. Ach is cosúil go bhfuil faoiseamh ag Mícheál faoin tasc a thugtar dó. "Sea, gheobhaidh mé é."
Cé go dtarraingíonn Mícheál an dara tocht as faoina leaba, féachann Liam timpeall an tseomra. Níl mórán athraithe ó bhí sé anseo an uair dheireanach - rud atá aisteach, toisc go bhfuil Mícheál athraithe an oiread sin. Mothaíonn na póstaeir, an tranglam, gach rud cosúil le macalla de shaol difriúil, Mícheál difriúil, agus Liam difriúil freisin.
Aithníonn Liam cuid dá sheanlíníochtaí ar na ballaí, cinn a rinne sé nuair a bhí sé dhá bhliain déag nó trí bliana déag d'aois. Níl an péintéireacht is déanaí a rinne sé do Mhícheál– an ceann a chuireann a aghaidh a dhó le náire i gcónaí, aon uair a smaoiníonn sé air – le feiceáil in aon áit.
"Ba chóir go n-oibreodh sé seo."
"Go raibh maith agat."
Suíonn Mícheál ar a leaba, agus Liam ar a ghogaidí ar an urlár agus cuireann sé a philiúr ar an tocht. Tá sé chomh ciúin le luchóg sa seomra. Níl aon seabhrán ó lampa nó raidió. Déantar an leictreachas a dhraenáil ó na sreanga agus sa nóiméad seo, mionnaíonn Liam go gcruthaíonn sé ciúnas mínádúrtha.
Sleamhnaíonn sé faoin blaincéad agus ó chúinne a shúl feiceann sé Mícheál ag déanamh an rud céanna. Tá sé seo go maith - má tá siad ina gcodladh, ní gá dóibh labhairt.
"An dteastaíonn uait an choinneal a choimeád lasadh nó –"
"Lasadh, le do thoil," a deir Liam beagán ró-thapa.
"Ceart go leor."
Ansin tá sé ciúin arís. Tá a blaincéad suas go dtí a smig ag Liam agus tarraingíonn sé a chosa suas ar a bhrollach, ag tabhairt barróg dó féin chun téamh suas. Tá sé fós fuar, ach níl an fuacht aon rud cosúil leis an bhfuacht san íoslach. Déanann sé iarracht gan an iomarca torann a dhéanamh, ró-fhiosach go bhfuil Mícheál díreach ansin in aice leis, ag éisteacht le gach buaireamh de na fabraicí.
Ní deir ceachtar acu focal.
Téann nóiméad thart. Ansin ceann eile.
"Bhuel," a deir Mícheál sa deireadh agus casann sé a chúl ar Liam. "Oíche mhaith."
Breathnaíonn Liam ar a dhroim. "Oíche mhaith," a deir sé go ciúin.
Titeann an teach ina thost. Bogann an lasair, agus bogann scáthanna thar na ballaí. Agus cé go bhfuil Liam fós préachta, cuireann fuaim análaithe Mícheáil in aice leis go leor chun an faitíos a bhí air a scaipeadh. Is fuaim é atá beagnach chomh eolach lena anáil féin.
Breathnaíonn Liam ar a dhroim ag ardú agus ag titim, catacha dubha ag chuacadh díreach faoi bhun a chluas. Déanann sé iarracht a anáil a mheaitseáil le Mhícheál.
B'fhéidir nach gcodlóidh sé mórán anocht. Ach codlóidh sé. Déanfaidh sé tríd an oíche. Amárach beidh an chumhacht ar ais, agus is féidir le gach rud dul ar ais go gnáth – nó cibé rud is gnáth dóibh anois. Is féidir le Mhicheál stop a bheith ag mothú go bhfuil sé de dhualgas air aire a thabhairt dó agus is féidir le Liam a dhínit a fháil ar ais.
Faoi dheireadh, tiocfaidh codladh.